Ahap Vernklern Su Buhari Ve Islak Sicaklia Dayanikliliinin Aratirilmasi Investigation the Resistance of Wooden Varnishes to Steam and Wet Heat

Please download to get full document.

View again

of 6
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Information Report
Category:

Word Search

Published:

Views: 3 | Pages: 6

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
In this research scotch pine (Pinus sylvestris L.), Eastern beech (Fagus orientelis L.), oak (Quercus petraea L.) samples have been covered with polyurethane, acrylic, cellulosic varnish. In order to determine the physical changes which occurred on
Transcript
  5. Uluslararası İ  leri Teknolojiler Sempozyumu (IATS’09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye © IATS’09, Karabük Üniversitesi, Karabük, Türkiye AH Ş AP VERN İ KLER İ N SU BUHARI VE ISLAK SICAKLI Ğ A DAYANIKLILI Ğ ININ ARA Ş TIRILMASI INVESTIGATION THE RESISTANCE OF WOODEN VARNISHES TO STEAM AND WET HEAT Mehmet BUDAKÇI   a , Abdullah SÖNMEZ , Ra ş it ESEN  a   a, * Düzce Üniversitesi, Teknik E ğ itim Fakültesi, Mobilya ve Dekorasyon E ğ itimi Bölümü, Konuralp Yerle ş kesi, 81260-Düzce, E-posta:rasitesen@duzce.edu.tr b Gazi Üniversitesi, Teknik E ğ itim Fakültesi, Mobilya ve Dekorasyon E ğ itimi Bölümü, Teknikokullar, 06500-Ankara Özet Bu ara ş tırmada, sarıçam (Pinus sylvestris L.), Do ğ u kayını (Fagus orientelis L.) ve me ş eden (Quercus petraea L.) hazırlanmı ş  örneklere poliüretan, akrilik ve selülozik vernik uygulanmı ş tır. Su buharı ve ıslak sıcaklı ğ ın vernik katmanlarında meydana getirdi ğ i fiziksel de ğ i ş meleri tespit etmek amacı ile örnekler TS 4982 EN 12721’e göre ıslak sıcaklı ğ a, TS EN 438-2’e göre su buharına maruz bırakılmı ş tır. Ara ş tırma sonucuna göre en fazla su buharına dayanıklılık kayın malzeme üzerine uygulanan poliüretan vernikte, en dü ş ük kayın malzeme üzerine uygulanan selülozik vernikte oldu ğ u belirlenmi ş tir. En fazla ıslak sıcaklı ğ a dayanıklılık ise kayın ve me ş e malzeme üzerine uygulanan akrilik vernikte, en dü ş ük kayın ve me ş e malzeme üzerine uygulanan selülozik vernikte oldu ğ u tespit edilmi ş tir. Sonuç olarak, su buharına ve ıslak sıcaklı ğ a maruz kalma ihtimali olan mobilyaların yapımında a ğ aç malzeme olarak kayın ve me ş enin kullanılması, koruyucu katman olarak poliüretan ve akrilik verni ğ in tercih edilmesi önerilebilir. Anahtar kelimeler:  A ğ aç malzeme, Su buharı, Islak sıcaklık, Vernikler Abstract In this research scotch pine (Pinus sylvestris L.), Eastern beech (Fagus orientelis L.), oak (Quercus petraea L.) samples have been covered with polyurethane, acrylic, cellulosic varnish. In order to determine the physical changes which occurred on varnish layers caused by steam and wet heat, the samples were exposed to TS 4982 EN 12721 wet heat and TS EN 438-2 steam. According the results, the most strength to steam was observed in the polyurethane varnish applied on beech material. The least strength was observed on cellulosic varnish applied on beech. The most strength to wet heat was observed on acrylic varnish applied on beech and oak. The least strength was determined on cellulosic varnish applied on beech and oak. As a result, in furniture which will be used in the environments containing wet heat and steam, the use of beech and oak as the wooden material and polyurethane and acrylic varnish as the protector layer can be recommended. Keywords:  Wooden material, steam, wet heat, varnishes 1. Giri ş   Islak mekânlarda kullanılan mobilyalar ve dekorasyon elemanlarının boya/vernik gibi koruyucu katmanlar ile yüzeylerinin kaplanması rutubet etkisine dayanımlarını artırmaktadır [1]. Yüzeylerinde koruyucu katman olu ş turulan a ğ aç malzemenin rutubet alı ş veri ş inde bulunması, dı ş  etkenlere ba ğ lı olarak fiziksel özelliklerinin de ğ i ş mesi ve bazı mikroorganizmalar tarafından tahrip edilmesi gibi kullanım süresince ortaya çıkabilecek olumsuzluklar büyük ölçüde engellenmektedir. Ah ş ap mobilya ve dekorasyon elemanlarına uygulanan üst yüzey i ş lemlerinin ba ş arısında, a ğ aç malzemenin bünyesinde mevcut olan veya sonradan girebilecek suyun önemi büyüktür [2]. Koruyucu katman hazırlamada kullanılan vernik/boyaların yapısında bulunan plastifiyanların katmana kazandırdı ğ ı esneklik sınırlıdır [3]. Ş ayet nem alı ş  veri ş inden dolayı a ğ aç malzemede olabilecek çekme ve ş i ş meler plastifiyanlarca sa ğ lanan bu esneklik sınırını a ş arsa katman çatlar. Koruyucu katmanda bu sebepten dolayı meydana gelebilecek çatlamaları önlemek için a ğ aç malzemenin kullanılaca ğ ı yerin özellikleri dikkate alınarak uygun rutubet miktarına getirilmesi veya uygun verniklerin kullanılması gerekir [4]. A ğ aç malzemenin bünyesine su alması esnasında selüloz ve lignindeki hidroksil grupları, su molekülleri ile ba ğ  kurarak doygun hale gelir [5]. Bu durum polimerizasyon reaksiyonu ile sertle ş en ve reaksiyonunu a ğ aç malzeme yüzeyinde tamamlayan vernikler açısından çok önemlidir. Rutubet de ğ erleri yüksek olan ah ş ap yüzeylerinde vernik katmanı-yüzey ba ğ lantısı sa ğ lıklı kurulamaz. Zira küçük su molekülleri, iri polimer moleküllerinin adezyonunu azaltıcı etkide bulundukları gibi hidroksil gruplarını daha önce doygun hale getirdikleri için verni ğ in a ğ aç malzeme ile kimyasal ba ğ  kurmasına da engel olabilirler [6]. Bu perspektiften hareketle çalı ş manın amacı, sarıçam (Pinus sylvestris L.), Do ğ u kayını (Fagus orientelis L.) ve me ş eden (Quercus petraea L.) hazırlanmı ş  örneklere uygulanan poliüretan, akrilik ve selülozik vernik katmanlarında su buharı ve ıslak sıcaklı ğ ın meydana getirdi ğ i fiziksel de ğ i ş meleri tespit etmektir. 2. Literatür Özeti Yapılan literatür çalı ş maları incelendi ğ inde, parafin çözeltisine daldırılarak emprenye edilmi ş , kayın (Fagus orientalis L.), ladin (Picea orientalis L.), kızıla ğ aç (Alnus  Budakçı, M., Sönmez, A. ve Esen, R glutinosa geartn.) ve sarıçam (Pinus sylvestris L.) a ğ açlarının diri odunlarından hazırlanan örneklerin üzerine, metal bir kap içinde kaynatılan su bir süre bırakılmı ş tır. Örnek yüzeyindeki de ğ i ş iklikler gün ı ş ı ğ ında çıplak gözle incelenmi ş tir. Kuru sıcaklık, parafinle emprenye edilmi ş  ah ş abın yüzey görünümünde olumlu bazı de ğ i ş iklikler meydana getirdi ğ i, yüzeyde sıcaklık etkisiyle yapı ş ma ve kayganlık olu ş madı ğ ı, fakat biraz koku hissedildi ğ i, bu kokunun, parafinin kuru sıcaklık etkisinde kalmasından olabilece ğ i, ayrıca, kontrole göre, emprenye süresi uzadıkça parafinli ah ş abın yüzey parlaklı ğ ı da artmı ş  oldu ğ u belirtilmi ş tir [7]. Farklı bir çalı ş mada, asit sertle ş tiricili vernikle bütün yüzeyleri kaplanmı ş  18 mm kalınlı ğ ındaki etiket yongalı levhaların (WFB), su buharı etkisinde bekletmenin a ğ ırlık, kalınlık ve geni ş lik de ğ erlerinde meydana getirdi ğ i de ğ i ş meler incelenmi ş tir. Kontrol örneklerinin ilk konumlarına göre vernikli örneklerde a ğ ırlık artı ş ları %46, kalınlık artı ş ları %22 ve geni ş lik artı ş ları %0,1 olarak gerçekle ş ti ğ i bildirilmi ş tir [8]. Yüzeylere sentetik vernik uygulanmı ş  18 mm kalınlı ğ ındaki etiket yongalı (WFB) levha örnekleri 6, 24, 60 ve 96 saat süre ile su buharı etkisinde bırakılmı ş tır. Hazırlanan kontrol ve vernikli örneklerin su buharı etkisi sonucunda a ğ ırlık, kalınlık ve geni ş lik de ğ erlerindeki de ğ i ş imleri incelenmi ş tir. Kontrol örneklerine göre vernikli örnekler toplam 186 saat su buharında bekletilmesi sonucunda sırayla, a ğ ırlık artı ş ları %14, kalınlık artı ş ları %7 ve geni ş lik artı ş ları %0,2 olarak belirtilmi ş tir [9 ]. Etiket yongalı levhanın (WFB) vernikli ve verniksiz örnekleri, 6, 24, 60 ve 96 saat süre ile sıcaklı ğ ı 49±2ºC ve ba ğ ıl nemi 85±3 olan ortamda bırakılarak a ğ ırlık, kalınlık ve geni ş lik ölçülerinde meydana gelen de ğ i ş meler belirlenmi ş tir. Su buharı etkisinde bırakılan vernikli WFB’lerde boyut de ğ i ş meleri verniksiz olanlardan daha az oldu ğ u tespit edilmi ş tir. Bu nedenle ıslak mekânda kullanılacak WFB’nin yüzey ve kenarlarının poliüretan vernik ile kaplanması boyut stabilitesi bakımından avantaj sa ğ layabilece ğ i belirtilmi ş tir [10]. Laminat kaplı yonga levha ve lif levhaları, sıcak su buharı etkisinde bırakarak, ıslak mekânda a ğ ırlık, kalınlık ve geni ş liklerindeki de ğ i ş meleri incelemi ş tir. Su buharlı ortamda kullanılan kenarları kaplanmı ş  örneklerin a ğ ırlık ve kalınlıklarındaki artı ş  kenarları kaplanmamı ş  halde kullanılanlara göre daha az olu ş tu ğ u belirtilmi ş tir [11]. 3. Materyal ve Metot 3.1.A ğ aç Malzeme Bu ara ş tırmada deney örneklerinin hazırlanmasında, sarıçam (Pinus sylvestris L.), Do ğ u kayını (Fagus orientalis L) ve sapsız me ş e (Quercus petraea L.) odunları kullanılmı ş tır. Örnekler tesadüfî yöntemle seçilen 1. sınıf kerestelerin diri odun kısmından; düzgün lifli, budaksız, çatlaksız, renk ve yo ğ unluk farkı olmayan, yıllık halkaları yüzeye dik ş ekilde olmak üzere TS 2470 esaslarına uygun olarak hazırlanmı ş tır [12]. Örnekler 110x110x12 mm ölçüsünde taslak olarak kesilmi ş  ve sıcaklı ğ ı 20±2ºC ve ba ğ ıl nemi %65±3 olan iklimlendirme dolabında de ğ i ş mez a ğ ırlı ğ a ula ş ıncaya kadar bekletilmi ş tir [13]. Daha   sonra örnekler 100x100x10±1 mm boyutlarında olacak ş ekilde ölçülendirilmi ş , ilk olarak 80 numara, daha sonra 100 numara zımpara ile perdah i ş lemi yapılmı ş tır. Zımparalanan yüzeyler vernikleme i ş leminden önce yumu ş ak kıllı bir fırça ile vakum yardımı ile temizlenmi ş tir. 3.2.Vernik Örneklerinin verniklenmesinde, çift bile ş enli poliüretan ve akrilik vernikler ile selülozik vernik kullanılmı ş tır. Verniklerin uygulama ş artlarına hazır hale getirilmesi, katman performansını olumsuz yönde etkilemeyecek ş ekilde, üretici firmaların önerileri do ğ rultusunda ve ASTM-D 3023 esaslarına uygun olarak yapılmı ş tır [14]. Verniklerin bazı özellikleri Tablo 1’de verilmi ş tir. Tablo 1. Verniklerin bazı özellikleri Vernik çe ş idi pH derecesi Yo ğ unluk (g / m 3 ) Katı madde miktarı % (A ğ ırlıkça) Uygulanacak vernik miktarı (g / m 2 ) Tabanca uç açıklı ğ ı (mm) Hava basıncı (bar) Selülozik Dolgu 2,9 0,955 32 120 1,8 3 Selülozik Sonkat 3,4 0,99 31 120 1,8 3 Poliüretan Dolgu 5,95 0,98 48 120 1,8 2 Poliüretan Son Kat 4,01 0,99 44 120 1,8 2 Akrilik Dolgu 4,3 0,95 42 120 1,8 2 Akrilik Sonkat 4,6 0,97 44 120 1,8 2 Vernik uygulaması kuru x ya ş  yöntemine göre 1 dolgu katı, 2 son kat (parlak) ş eklinde yapılmı ş tır. Örnekler önce her sisteme ait dolgu verni ğ i ile astarlanmı ş , kuruyan dolgu katı 220 kum zımpara ile hafifçe zımparalanmı ş  ve tozlar temizlendikten sonra son kat vernik uygulanmı ş tır. Katlar arasında 24 saat beklenmi ş tir. Uygulanan vernik miktarı 0,01 g duyarlıklı analitik terazi ile tartılarak belirlenmi ş tir. Uygulama püskürtme tabancası ile yapılmı ş tır. 3.3.Deneme Metotları Verniklenen örnekler, 20±2ºC sıcaklık ve %60±5 ba ğ ıl nemdeki laboratuar ş artlarında üç hafta süre ile kurumaya bırakılmı ş tır. Örnekler su buharı ve ıslak sıcaklık deneylerinden önce ASTM-D 3924 esaslarına göre 23±2ºC sıcaklık ve %50±5 ba ğ ıl nemdeki iklimlendirme ortamında 16 saat süre ile bekletilerek deneylere hazır hale getirilmi ş tir [15].  Budakçı, M., Sönmez, A. ve Esen, R 3.3.1. Islak sıcaklı ğ a kar ş ı yüzey dayanıklılı ğ ı testi  Islak sıcaklı ğ a kar ş ı yüzey dayanıklılı ğ ın tayini, ah ş ap verniklerin ıslak sıcaklı ğ a kar ş ı dayanımının belirlenmesi amacı ile TS 4982 EN 12721 standardına uygun olarak belirlenmi ş tir. Denemelerde santimetrede yakla ş ık 40 iplik bulunduracak ş ekilde atkı ve çözgüsü bulunan beyaz polyamid elyaftan dokunmu ş  kuma ş , birim alan kütlesi yakla ş ık 50 g/m² ve bir kenarı 120±3 mm olan kare ş eklinde kesilmi ş tir. Örneklerin üzerine konulan bu beze sıcaklı ğ ı 23±2°C olan damıtılmı ş  su e ş it olarak yayılmı ş tır. Isı kayna ğ ı olarak kullanılan alüminyum ala ş ımlı blok ( Ş ekil 1) fırında 100°C sıcaklı ğ a gelene kadar ısıtılmı ş  ve hemen bu kuma ş ın merkezi üzerine yerle ş tirilmi ş tir. Bu konumda 20 dakika bekletilen alüminyum ala ş ımlı blok, polyamid elyaftan dokunmu ş  kuma ş ın üzerinden alınmı ş , deney alanı beyaz yumu ş ak emici kuma ş la silinerek kurulanmı ş tır. Örnekler 24 saat oda sıcaklı ğ ında bırakıldıktan sonra, deney alanı gözlem kabini içinde incelenmi ş tir [16]. Ş ekil 1. Isı kayna ğ ı olarak kullanılan alüminyum blok [16]. Gözlem kabini içine konularak yapılan, ıslak sıcaklı ğ a kar ş ı yüzey dayanıklılı ğ ı deneyi sonuçlarının de ğ erlendirilmesinde Tablo’2 de belirtilen numerik sınıflandırma kodları kullanılmı ş tır. Tablo 2. Tanımlayıcı numerik sınıflandırma kodları [16] Sınıf Tarifi 5 Görülen de ğ i ş iklik yok (kusursuz) 4 I ş ık kayna ğ ı, deney yüzeyi üzerine aksettirdi ğ inde veya iz oldukça yakla ş tırıldı ğ ında ve gözlemcinin bakı ş  yönüne do ğ ru yansıttırıldı ğ ında, yalnızca önemsiz bir renk de ğ i ş ikli ğ i ve parlaklık görülür veya yalnızca yalıtılmı ş  izler görülür. 3 Hafif iz, muayene yönlerinin bir kaçında görülen önemsiz izlerdir. Örne ğ in; tamamına yakını yalnızca halka veya daire ş eklindedir. 2 Belirgin iz, yüzeyin yapısında belirgin iz olu ş makla birlikte, ekseriyetle yüzeyde de ğ i ş iklik yoktur. 1 Belirgin iz; yüzeye yapı ş tırılan filtre ka ğ ıdında veya yüzey malzemesinin tamamında ve kısmen veya yüzeyin yapısında de ğ i ş iklik olu ş ur. 3.3.2. Su buharına dayanıklılık testi Su buharına dayanıklılık testi, ah ş ap verniklerin buhara kar ş ı dayanımının belirlenmesi amacı ile TS EN 438-2 standardına uygun olarak belirlenmi ş tir. Bu yöntemde, 250 ml hacminde geni ş  a ğ ızlı erlen içine yakla ş ık 200 ml su konulmu ş  ve bu su tablalı ısıtıcı üzerinde ısıtılarak kaynatılmı ş tır. Erlenin boyun kısmı etrafına ısı levhası yerle ş tirilmi ş tir. Deney numunesinin vernikli yüzünün orta kısmı, erlenin a ğ zına konulmu ş  ve bir tel yardımıyla tutturulmu ş tur ( Ş ekil 2). Vernikli yüzey 1 saat süreyle bu ş ekilde buhara maruz bırakılmı ş  ve sonra örnek erlen üzerinden alınmı ş tır. Yüzeydeki fazla su yumu ş ak emici bir bez yardımı ile silinmi ş tir. Örnek 24 saat süre ile oda sıcaklı ğ ında bekletilmi ş  ve buhara maruz bırakılan kısım gözlem kabini içinde incelenmi ş tir [17 ]. Ş ekil 2. Buhara dayanıklılık tayin cihazı [17] Deney örneklerinin vernikli yüzeylerinde gözlenen de ğ i ş meler Tablo 3’de belirtilen sınıflandırmaya göre de ğ erlendirilmi ş tir [17]. Tablo 3. Örneklerin sınıflandırılması Sınıf Tarifi 5. Derece Dekoratif lamine levhada hiçbir görünür de ğ i ş me yok. 4. Derece Belirli açılardan bakıldı ğ ında parlaklık ve renkte çok az de ğ i ş me mevcut. 3. Derece Parlaklık ve renkte orta derecede de ğ i ş me mevcut. 2. Derece Parlaklık ve renkte görülebilir oranda de ğ i ş me mevcut. 1. Derece Yüzeyde kabarma ve/veya delaminasyon (katmanlara ayrılma) mevcut 3.4. İ statistiksel De ğ erlendirme   İ statistiksel de ğ erlendirmeler için bilgisayarda MSTATC istatistik programı kullanılmı ş tır. Çoklu faktör varyans analizi “ANOVA” testleri sonucunda faktör etkilerinin  Budakçı, M., Sönmez, A. ve Esen, R α =0,05 hata payı ile anlamlı oldu ğ u durumlarda Duncan testi ile ikili kar ş ıla ş tırmalar yapılmı ş tır. LSD (en küçük önemli fark) kritik de ğ erleri kullanılarak yapılan testlere göre bu farklılı ğ ın hangi faktörlerden kaynaklandı ğ ı belirlenmeye çalı ş ılmı ş tır. 4. Bulgular 4.1.Su Buharına Dayanıklılık  Vernik katmanlarının su buharı dayanıklılı ğ ına ili ş kin aritmetik ortalama sonuçları Tablo 3’de verilmi ş tir. Tablo 3. Su buharı dayanıklılı ğ ına ait aritmetik ortalama sonuçları Vernik çe ş idi A ğ aç türü Selülozik Akrilik Poliüretan Çam 2.500 4.500 3.500 Kayın 2.000 4.500 5.000 Me ş e 2.500 4.500 4.000 Tablo sonucuna göre su buharına dayanıklılık de ğ erleri a ğ aç türü ve vernik çe ş idine göre farklı bulunmu ş tur. Bu farklılı ğ ın hangi etkenlerden kaynaklandı ğ ını belirlemek amacıyla çoklu varyans analizi yapılmı ş , sonuçları Tablo 4’de verilmi ş tir. Varyans analiz sonuçlarına göre farklı a ğ aç türleri üzerinde olu ş turulan farklı vernik katmanlarının su buharına dayanımı, a ğ aç türü ve vernik çe ş idi ile a ğ aç türü - vernik çe ş idi etkile ş imi düzeyinde α =0,05’e göre anlamlı bulunmu ş tur. Daha sonra A ğ aç türü düzeyinde LSD±0,221 de ğ eri kullanılarak yapılan Duncan testi kar ş ıla ş tırma sonuçları Tablo 5’ te verilmi ş tir. Tablo 5. A ğ aç türü kar ş ıla ş tırma sonuçları A ğ aç türü Çam Kayın Me ş e  x   HG  x   HG  x   HG 3.500 B 3.833 A* 3.667 AB LSD ± 0.221  x  : Aritmetik ortalama HG: Homojenlik grubu * : En fazla buhara dayanıklılı ğ ı ifade eder. Tablo sonucuna göre a ğ aç türü düzeyinde en fazla su buharına dayanıklılık kayında, en dü ş ük çamda belirlenmi ş tir. Vernik çe ş idi düzeyinde LSD±0,221 de ğ eri kullanılarak yapılan Duncan testi kar ş ıla ş tırma sonuçları Tablo 6’ da verilmi ş tir. Tablo 6. Vernik çe ş idi kar ş ıla ş tırma sonuçları Vernik çe ş idi Selülozik Akrilik Poliüretan  x   HG  x   HG  x   HG 2.333 C 4.500 A* 4.167 B LSD ± 0.221  x  : Aritmetik ortalama HG: Homojenlik grubu * : En fazla buhara dayanıklılı ğ ı ifade eder. Buna göre vernik çe ş idi düzeyinde en fazla su buharına dayanıklılık akrilik vernikte, en dü ş ük selülozik vernikte belirlenmi ş tir. A ğ aç türü - vernik çe ş idi etkile ş imi düzeyinde LSD±0.3827 de ğ eri kullanılarak yapılan Duncan testi ikili kar ş ıla ş tırma sonuçları Tablo 7’ de verilmi ş tir. Tablo 7. A ğ aç türü - vernik ikili kar ş ıla ş tırma sonuçları Vernik Çe ş idi A ğ aç Türü Selülozik Akrilik Poliüretan  x   HG  x   HG  x   HG Çam 2.500 E 4.500 B 3.500 D Kayın 2.000 F 4.500 B 5.000 A* Me ş e 2.500 E 4.500 B 4.000 C LSD±0.3827  x  : Aritmetik ortalama HG: Homojenlik grubu * : En fazla buhara dayanıklılı ğ ı ifade eder. Tablo 4. Su buharına dayanıklılık de ğ erlerine ili ş kin varyans analiz sonuçları Varyans kayna ğ ı Serbestlik derecesi Kareler toplamı Kareler ortalaması F De ğ eri Tablo de ğ eri α .=0.05 A ğ aç Türü (A) 2 1.667 0.833 4.500 0.0140* Vernik Çe ş idi (B) 2 81.667 40.833 220.500 0.0000* Etkile ş im (AB) 4 11.667 2.917 15.750 0.0000* Hata 81 15.000 0.185 Toplam 89 110.000 * : anlamlı  Tablo 7 sonucuna göre, a ğ aç türü vernik çe ş idi etkile ş imi düzeyinde en fazla su buharına dayanıklılık kayın malzeme üzerine uygulanan poliüretan vernikte, en dü ş ük kayın malzeme üzerine uygulanan selülozik vernikte oldu ğ u belirlenmi ş tir. 4.2. Islak Sıcaklılı ğ a Dayanıklılık  Vernik katmanlarının ıslak sıcaklı ğ a dayanıklılı ğ ına ili ş kin aritmetik ortalama sonuçları Tablo 8’de verilmi ş tir.   Tablo 8. Islak sıcaklık dayanıklılı ğ ına ait aritmetik ortalama sonuçları Vernik çe ş idi A ğ aç türü Selülozik Akrilik Poliüretan Çam 3.500 4.500 4.400 Kayın 3.400 4.700 4.600 Me ş e 3.400 4.700 4.500 Tablo sonucuna göre ıslak sıcaklı ğ a dayanıklılık de ğ erleri a ğ aç türü ve vernik çe ş idine göre farklı bulunmu ş tur. Bu farklılı ğ ın hangi etkenlerden kaynaklandı ğ ını belirlemek amacıyla çoklu varyans analizi yapılmı ş , sonuçları Tablo 9’da verilmi ş tir.  Budakçı, M., Sönmez, A. ve Esen, R 4 Sonuç-Tartı ş ma ve Öneriler Ara ş tırmada, farklı a ğ aç türleri üzerine farklı vernikler uygulandıktan sonra yapılan ıslak sıcaklık ve su buharı deneylerinin, vernik katmanlarında fiziksel de ğ i ş iklikler meydana getirdi ğ i gözlenmi ş tir. Bu gözlemler sonucunda elde edilen verilere göre, a ğ aç türü düzeyinde en fazla fiziksel tahribat çamda, en az ise kayında tespit edilmi ş tir. Fiziksel tahribatın a ğ aç türüne göre farklılık göstermesinin sebebi, odun ile su arasındaki ili ş kiler bakımından odunsu hücre çeperinin mikrofibril yapısından kaynaklandı ğ ı söylenebilir. Çünkü a ğ aç malzeme, miseller ve fibriller arası bo ş luklar ile hücre bo ş lukları (lümen) nedeniyle geni ş  ölçüde gözenekli bir yapıya sahiptir. A ğ aç malzemenin yo ğ unlu ğ u, içindeki bo ş luk oranı gibi de ğ i ş kenler, a ğ aç malzeme-su ili ş kisini do ğ rudan etkilemektedir [18,19]. Çam malzemenin, kayın malzemeye oranla daha bo ş luklu bir yapıya sahip ve yo ğ unlu ğ unun az olmasının vernik katmanlarındaki fiziksel tahribatta etkili oldu ğ u dü ş ünülmektedir. Vernik çe ş idine göre su buharı ve ıslak sıcaklık etkisi ile en fazla fiziksel tahribat selülozik vernikte, en az ise akrilik vernikte oldu ğ u tespit edilmi ş tir. Tablo 9. Islak sıcaklı ğ a dayanıklılık de ğ erlerine ili ş kin varyans analiz sonuçları Varyansyon kayna ğ ı Serbestlik derecesi Kareler toplamı Kareler ortalaması F De ğ eri Tablo de ğ eri α .=0.05 A ğ aç türü (A) 2 0.156 0.078 0.2704 ns Vernik çe ş idi (B) 2 25.956 12.978 45.1159 0.0000* Etkile ş im (AB) 4 0.378 0.094 0.3283 ns Hata 81 23.300 0.288 Toplam 89 49.789 * : anlamlı ns: önemsiz Varyans analiz sonuçlarına göre farklı a ğ aç türleri üzerinde olu ş turulan farklı vernik katmanlarının su buharına dayanımı vernik çe ş idi düzeyinde α =0,05’e göre anlamlı, a ğ aç türü ile a ğ aç türü - vernik çe ş idi etkile ş imi düzeyinde ise önemsiz çıkmı ş tır. Vernik çe ş idi düzeyinde LSD±0,2757 de ğ eri kullanılarak Duncan testi kar ş ıla ş tırma Tablo 10’ da verilmi ş tir. Tablo 10. Vernik çe ş idi kar ş ıla ş tırma sonuçları Vernik çe ş idi Selülozik Akrilik Poliüretan  x   HG  x   HG  x   HG 3.433 B 4.633 A* 4.500 A LSD± 0.2757  x   : Aritmetik ortalama HG: Homojenlik grubu *: En fazla ıslak sıcaklı ğ a dayanıklılı ğ ı ifade etmektedir. Tablo sonucuna göre vernik çe ş idi düzeyinde en fazla ıslak sıcaklı ğ a dayanıklılık, akrilik ve poliüretan vernikte, en dü ş ük selülozik vernikte oldu ğ u belirlenmi ş tir. Bunun sebebi olarak selülozik verni ğ in yapısında bulunan nitroselüloz ve di ğ er reçinelerin su itici özelli ğ e sahip olmayı ş ından kaynaklandı ğ ı dü ş ünülmektedir. Literatürde de, selülozik vernik katmanlarında kuruma a ş amasında olu ş an ve gözle görülemeyen çok küçük delikçiklerin uzun süreli su etkisinde kaldı ğ ında, su veya su buharının bu delikçiklerden geçerek a ğ aç malzeme-katman ara kesitinde beyazla ş ma daha sonra katmanda çatlama ve kavlamaya neden oldu ğ u belirtilmektedir [6]. Yine literatürde selülozik vernik içerisinde bulunan plastifiyan maddesinin sıcaklıkla beraber azalmaya ba ş laması buna ba ğ lı olarak yüzeyde çatlama, sararma gibi etkilerin olu ş tu ğ u bildirilmektedir [3,4,6]. Ara ş tırmada akrilik verni ğ in daha az fiziksel tahribata u ğ ramasının sebebi, kimyasal reaksiyon sonucu kuruyarak olu ş an film katmanlarının esnekli ğ inin polyester ve poliüretanlara göre fazla olması, ilerleyen zaman içersinde eskime (ya ş lanma) sonucu katmanda sararma ve bozulma olmaması ş eklinde açıklanabilir [6,10,20]. Genel olarak su buharı ve ıslak sıcaklık deneyleri sonucunda en fazla fiziksel tahribat kayın malzeme üzerine uygulanan selülozik vernikte oldu ğ u tespit edilmi ş tir. En az me ş e ve kayın malzeme üzerine uygulanan poliüretan ve akrilik verniklerde görülmü ş tür. Ara ş tırma sonuçlarına göre, fiziksel de ğ i ş menin en az me ş e ve kayın malzeme üzerine uygulanan poliüretan ve akrilik verniklerde olması literatür ile uyumlu bulunmu ş tur [10]. Sonuç olarak, su buharına ve ıslak sıcaklı ğ a maruz kalma ihtimali olan mobilyaların yapımında a ğ aç malzeme olarak kayın ve me ş enin kullanılması, koruyucu katman olarak poliüretan ve akrilik verni ğ in tercih edilmesi önerilebilir. Kaynaklar [1] Faulkner, R., Inside Today’s Home Capital City Press, Vermond, USA,1975. [2] Wheeler, E.A., Wood Structure and Properties, Finishing Eastern Hardwoods, Forest Products Research Society, 5-14, Madison, 1983. [3] Morgans, W. M., Outlines of Paint Technology, Charles Griffin and Company Ltd, 159-161, London, 1969. [4] De Meijer, M., Comparison between laboratory water permeability tests and wood moisture content of full-scale window frames, Surface Coatings International Part B: Coatings Transactions, Vol. 85, (2), pp. 131-137, 2002. [5] Kollmann, F.P. Côté. W. F., Principles of Wood Science and Technology, Solid Wood-Volume 1. Reprint Springer-Verlag. Tokyo. p 180, 1984. [6] Sönmez, A., Budakçı, M., A ğ aç İş lerinde Üstyüzey İş lemleri ІІ ., Koruyucu Katman ve Boya/Vernik Sistemleri, Gazi Üniversitesi Teknik E ğ itim Fakültesi, Ankara, 55-84, 2004. [7] Var, A.A., Parafinle emprenye edilen ah ş abın makroskopik özellikleri üzerine kuru sıcaklı ğ ın etkisi, Süleyman Demirel Üniv. Orman Fak. Der., A (2): 61-68, 2003. [8] Örs, Y., Uysal, B., Özçifçi, A., Atar, M., Etiket Yongalı Levhada (WFB) Verniklemenin A ğ ırlık ve Ş i ş me Miktarına Etkisi, politeknik dergisi, 3 (3): 1-6, 2000.
Recommended
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks